ه چیدمان مناسب ساختمانها و دانشکده های دانشگاه از اهمیت زیادی برخوردار میباشد به طوری که تمام امکانات دانشگاه به راحتی در دسترس باشند و به کمترین میزان رفت و آمد نیاز باشد.
6 1-4 جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
در این طرح مقایسه عملکردی بین تصمیم گیری چند معیاره با برنامه ریزی ریاضی صورت پذیرفته تا کاستی های هر روش مشخص شده و بهترین چیدمان با توجه به تجمیع مزایای این روش ها انتخاب شود.
7 1-5 اهداف مشخص تحقیق
انتخاب بهترین مکان برای ساختمانها و دانشکده های دانشگاه
8 1-6 سؤالات تحقیق
بهترین چیدمان ساختمانها توسط برنامه ریزی ریاضی کدام است؟
بهترین چیدمان ساختمانها توسط تکنیک های تصمیم گیری کدام می باشد؟
بهترین چیدمان ساختمانها از بین چیدمان موجود و چیدمان های انتخاب شده کدام است؟
9 1-7 تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی
تصمیم گیری چند معیاره: تصمیم گیری چند معیاره یک چارچوب نوید بخش برای ارزیابی مسائل چند بعدی، متناقض و ناسازگار است. این روش به مجموعه ای از تکنیک های تصمیم گیری که در برگیرنده مجموعه عوامل کمی و کیفی است، اطلاق می شود. در این روش نظرات و اهداف مختلف تصمیم گیران متعدد بطور واضح ترکیب شده و به تصمیم گیران اجازه داده میشود تا مشاهدات، معیارها و میزان اهمیت هر یک از آن ها را رتبه بندی نموده و با وجود نظرات ناسازگار و مخالف، ناسازگاری ها را نیز برطرف نماید. این روش در تنوع گوناگونی از شرایط و موقعیت ها و همچنین معضلات و مشکلات که هدف های مختلفی را دنبال می کنند کاربرد داشته است.
برنامه ریزی عدد صحیح: برنامه ریزی عدد صحیح نوع خاصی از برنامه ریزی است که در آن یک یا چند متغیر باید عدد صحیح باشند. برنامه ریزی عدد صحیح اجازه اعمال منطق های که در مدل سازی برنامه ریزی خطی میسر نیست به ما می دهد. مدل سازی عدد صحیح دارای قابلیت انعطاف بیشتری بوده ودرعین حال حل چنین مشکلاتی در عمل مشکل تر می باشد. به عبارت دیگر حل یک مدل برنامه ریزی خطی با میلیونها متغیر، از نقطه نظر حل ممکن است بسیار ساده باشد،اما غالبا حل مدلهای برنامه ریزی با متغیر های صحیح که دارای صدها متغیر هستند بسیار مشکل است.
جانمایی5: انتخاب مکان مناسب برای یک فعالیت، یکی از تصمیمات پایدار برای انجام یک طرح گسترده است که نیازمند تحقیق در مکان از دیدگاههای مختلف میباشد. از آنجا که جانمایی نیاز به اطلاعات و اهمیت زیادی دارد، حجم بزرگی از اطلاعات جزئی برای معرفی مکانهای مختلف باید جمعآوری، ترکیب و تجزیه و تحلیل شوند تا ارزیابی صحیحی از عواملی که ممکن است در انتخاب تأثیر داشته باشند، صورت پذیرد. بنابراین جانمایی فعالیتی است که قابلیت و تواناییهای یک منطقه را از لحاظ وجود زمین مناسب و کافی و ارتباط آن با سایر کاربریها و پارامترهای دیگر برای انتخاب مکانی مناسب برای کاربری خاص مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهد.
الگوریتم ژنتیک: الگوریتم ژنتیک روشی جهت حل و بهینه یابی مسائل می باشد که با الهام از نظریه تکامل موجودات طبیعی بوجود امده است اصول اولیه این نظریه توسط جان هلند در سالهای 1962 تا1965 ارائه شد.

فصل دوم:
ادبیات و
پیشینه تحقیق
10
فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق
11
12 2-1 مقدمه
سابقه مسائل مرتبط با طرح ریزی واحد های صنعتی را باید به قدمت تجارت و تولید دانست، به موازات پیشرفت و توسعه سیستمهای تولیدی و تجار ی، توجه بیشتری به بهره گیری از فضاها معطوف شده است .
سوال بسیاری از مدیران این است که ” چرا باید جانمایی یا طراحی چیدمان را انجام دهیم ؟ ” در ساده ترین حالت این کار مانندآوردن اثاث و لوازم به خانه و چیدن و مرتب کردن آنها است به طوری است که رضایت خریدار جلب شود. این موضوع جهت تغییرات چیدمان تسهیلات و واحد های سازمان های غیر تولیدی نیز صادق است؛ جا به جایی تجهیزات و ملزومات در یک واحد تولیدی یا خدماتی می تواند باعث از دست رفتن زمان، نارضایتی کارکنان و معطل ماندن تجهیزات میشود.
با صرف زمان کوتاهی جهت طراحی نحوه چیدمان تجهیزات و فضاها قبل از استقرار آن ها، میتوان از بروز بسیاری از خسارتها و نارضایتیها جلوگیری کرد .بسیاری از مشکلات واحد های تولیدی، مانند زمان طولانی فرآیند تولید، وجود گلوگاه ها در واحد تولیدی و نارضایتی کارکنان و … با طراحی مجدد چیدمان تجهیزات و واحد های تولیدی قابل رفع می باشند. مسلما جا به جایی و ایجاد تغییرات در چیدمان فضاها و تجهیزات بر روی کاغذ به مراتب ساده تر و کم هزینه تر از انتقال و جابه جایی واقعی آنها است. به همین دلیل محققان در جریان این مسائل، به دنبال یافتن الگوریتم ها و روش های تصمیم گیری هستند که در عین حال که به جواب خوبی در مورد نحوه چیدمان تجهیزات و واحد ها می رسند، پاسخی قابل اجرا در محیط عملیاتی داشته و با شرایط محیط کار سازگار باشد. از این رو، باید الزامات، نیازمندی ها و محدودیت های محیط کار و کارکنان و … را در فرآیند تصمیم گیری در نظر گرفته و اهدافی برای تصمیم گیری فرض شود که میزان دستیابی به آنها، معیار سنجش میزان کارایی و مقبولیت جواب حاصل از فرآیند تصمیم گیری باشد. در این مورد ضرورت وجود روش های قوی که بتواند تصمیم گیرنده را در این زمینه یاری کند، کاملا محسوس است.
برای تصمیم گیری های پیچیده، اغلب از مدل های ریاضی برای ساده کردن و خلاصه کردن مسائل واقعی استفاده می شود تا تجزیه و تحلیل سیستماتیک را ممکن سازد.
مسأله جانمایی تسهیلات به عنوان مسائل بدون ساختار شناخته شده است. مسائل بدون ساختار به راحتی قابل فرموله کردن با مدل های ریاضی نیستند و علی رغم توانایی تکنیک های کمی که توسط رایانه ها اجرا می شوند،مسأله جانمایی تسهیلات، هنوز نیازمند تفکر انسانی، دانش تجربی و قضاوت ذهنی هستند (اشلقی ومجریان 1387). علیرغم وجود چنین مشکلات و موانع در زمینه مسائل جانمایی تسهیلات، می توان با وجود مقالات فراوانی که در این زمینه منتشر شده اند؛ به وجود ویژگی های مهم مسائل جانمایی اشاره کرد، از منظر دیگر، اکثر مطالبی که در مورد مسائل طراحی جانمایی بیان شده اند در دو دسته مهم جای می گیرند :رویکرد های الگوریتمی، رویکرد های فرآیندی. رویکرد های الگوریتمی، معمولا محدودیت های طراحی و هدف ها را ساده تر می کند، تا تابع هدف محدودتری را مطرح کنند. رویکرد های فرآیندی، می توانند همزمان هدف های کیفی و کمی در فرآیند طراحی را در نظر بگیرند . برای این رویکرد ها، فرآیند طراحی به چندین مرحله تقسیم می شوند، که به صورت متوالی مورد بررسی قرار می گیرند . موفقیت رویکرد فرآیندی به تولید گزینه های تصمیم گیری متعدد بستگی دارد؛ که معمولا توسط یک طراح با تجربه صورت می گیرد.بنا بر این، چنین رویکردی ممکن است غیر عینی باشد و به علت فقدان اطلاعات پایه ای ، جواب نامطولبی به دست آید.
تسهیلات، یک موجودیت است که عملکرد هر کاری را آسان می کند. تسهیلات ممکن است یک ماشین افزار، مرکز خدمت دهی، سلول تولیدی، کارگاه ماشینی، دپارتمان، انبار و … باشد. جانمایی تسهیلات یک ترتیب و آرایش از هر چیزی است که برای تولید کالاها یا ارائه خدمات الزامی و ضروری است[22]. جانمایی تسهیلات نشان دهنده ترتیب خاص تسهیلات فیزیکی می باشد در واقع هدف از مطالعه جانمایی تسهیلات عبارت است از: حداقل کردن تأخیرها در جابجائی مواد، تأمین انعطاف پذیری، استفاده مؤثرتر از فضا و نیروی کار و افزایش روحیه کارکنان است. جانمایی تسهیلات در فضای کارخانه غالبا به ” مسائل جایابی تسهیلات ” منتهی می گردد؛ این مسائل اهمیت خاصی در هزینه های تولید، جریان ساخت، زمان های تأخیر و بهره وری دارند . جانمایی مناسب تسهیلات در کارآیی عملیات تأثیر دارد و می تواند مقدار محصولات و خدمات یک سازمان را افزایش بدهد.
13 2-2 تصمیم گیری
تصمیم یک فعالیت گروهی در انتخاب و قضاوت است و یکی از مهمترین مشخصه های انسانی است، انسان در طول زندگی خود تصمیم های زیادی می گیرد. هر چه مسوولیت و اختیارات انسان بیشتر باشد، تصمیم گیری دارای اهمیت و حساسیت بیشتری می باشد.
به طور کلی تصمیم گیری یک فرآیند ذهنی است که تمام افراد بشر در سراسر زندگی خود با آن سرو کار دارند. فرآیند تصمیم گیری در پرتو فرهنگ، ادراکات، اعتقاد و ارزش ها، نگرش ها، شخصیت، دانش و بینش فرد صورت می گیرد و این عوامل بر یکدیگر تأثیر متقابل دارند.
تصمیم گیری در دنیای پیچیده و متغیر امروز به چالشی دشوار برای مدیران نیز تبدیل شده است. به نظر هربرت سایمون تصمیم گیری جوهر اصلی مدیریت است و حتی می توان مدیریت را مترادف با آن دانست. وی نظریه تصمیم گیری خود را تحت عنوان “مدیر به عنوان تصمیم گیرنده” ارائه نمود. به نظر او تصمیم گیرنده فردی است که در تقاطع راه ها، در لحظه انتخاب آماده است که در یکی از مسیر ها پاگمارد. اگر مدیریت را مترادف با تصمیم گیری بدانیم دیگر انتخاب یک راه از راه های دیگر تصمیم گیری نیست بلکه عنوان تصمیم گیری به کل فرآیند اطلاق می شود. لذا مدیریت در نهایت همان تصمیم گیری است و مهارت لازم برای مدیر همان مهارت تصمیم گیری می باشد [6].
فرآیند تصمیم گیری، به عبارت ساده ترعبارت است از انتخاب یک گزینه از میان گزینه های موجود. این فرآیند تصمیم گیری زمانی با موفقیت همراه است که وی اطلاعات لازم و کافی را در اختیار داشته باشد. بدیهی است هرچه اطلاعات کامل تر و به روز تر باشد کیفیت تصمیم گیری بهتر می شود [9].
برای اتخاذ یک تصمیم مساعد باید ارزش هر یک از نتایج احتمالی را که پس از انجام تصمیم او حاصل خواهد شد، پیش بینی کرده و به طور ضمنی این ارزش ها را با نوعی