تفریحی تعیین شده به وسیله شورایاران و ساکنین محله‌های نیاوران و حصاربوعلی
1-5- روش شناسی بررسی
1-5-1- نوع روش بررسی
در این مطالعه با توجه به ماهیت موضوع از روش‌های بررسی اسنادی1 و میدانی2 استفاده شده است. در مباحث نظری روش بررسی اسنادی و در مباحث تجربی روش بررسی پیمایشی مورد استفاده قرار گرفته است.
1-5-2- روش یا تکنیک
واژه AHP مخفف عبارت Analytical Hierarchy process به معنی فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. برای شروع ابتدا باید یک مساله را مطرح کرد.
1- روشهای انتخاب معیارهای تصمیم‌گیری
حال دو سوال مطرح است: اول اینکه ممکن است برخی افراد از لحاظ یک معیار بر دیگری ارجحیت داشته باشند و دوم اینکه برخی معیارها ممکن است با همدیگر متناقض باشند. انتخاب معیارها یا criterions بخش اول تجزیه و تحلیل AHP است. سپس براساس معیارهای شناسائی شده سوالات ارزیابی می‌شوند. به این ترتیب الگوی انتخاب به صورت سلسله‌مراتب زیر ترسیم می‌شود:
2- طراحی پرسشنامه خبره
پرسشنامه مورد استفاده برای تحلیل‌های سلسه‌مراتبی و تصمیم‌گیری چندمعیاره به پرسشنامه خبره موسوم است. پرسشنامه خبره اصلاً چیز پیچیده‌ای نیست بلکه بسیار ساده نیز هست. برای تهیه پرسشنامه خبره از مقایسه زوجی گزینه‌ها استفاده می‌شود. برای هر سطح از سلسله مراتب یک پرسشنامه خبره تهیه می‌شود.

3- تعیین وزن معیارها
.سطح اول سلسله‌مراتب را معیارهای اصلی تشکیل می‌دهد. پرسشنامه خبره نخست بامقایسه معیارهای اصلی براساس هدف به تعیین اولویت هر یک از معیارها اصلی می‌پردازد. بنابراین باید معیارها را براساس هدف با هم مقایسه می‌کنیم.
1-5-3- جامعه آماری
جمعیت یا جامعه آماری((مجموعه ای از واحدهاست که در چیز (صفت) یا چیزهایی (صفاتی) مشترک باشند)).تعریف و تعیین حدود جامعه آماری در پژوهش پیمایشی یکی از کارهای اساسی است.
جامعه آماری این بررسی از دو گروه تشکیل شده است:
الف- کلیه ساکنین پانزده سال به بالای ساکن محله‌های نیاوران و حصاربوعلی تحت پوشش منطقه یک شهرداری تهران
ب- کلیه شورایاران عضو شورایاری‌های محله‌های نیاوران و حصاربوعلی تحت پوشش منطقه یک شهرداری تهران
1-5-4- روش نمونه‌گیری و تعیین حجم نمونه
در هر یک از محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری تهران یکی از اعضای شورایاری‌ها که نسبت به محله حیطه فعالیت خود از اطلاعات کافی برخوردار باشد به عنوان نمونه در پروژه نیازسنجی شرکت نموده‌اند (جدول شماره 1).
جدول شماره 1- تعداد نمونه به تفکیک محله
ردیفنام محلهتعداد نمونه1نیاوران182حصار بوعلی23
1-5-5- تکنیک‌های جمع آوری اطلاعات
اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق رجوع به داده‌های موجود1، داده‌های ثانویه2 و تکمیل پرسشنامه جمع‌آوری شده است. برای این منظور دو نوع پرسشنامه تحت عناوین”پرسشنامه نظرسنجی از ساکنین محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری تهران در خصوص نیازهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی محله” و “پرسشنامه نظرسنجی از شورایاران محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری تهران در خصوص نیازهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی محله حوزه فعالیت” طراحی و پس از حصول اطمینان از اعتبار و روایی پرسش‌ها از طریق مصاحبه با تعدادی از ساکنین محله‌های نیاوران و
حصار بوعلی منطقه یک شهرداری و تعدادی از شورایاران محله‌ها، پرسشنامه‌ها نهایی و اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری شده است.
به منظور نیازسنجی فرهنگی، ورزشی و تفریحی محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری از فن دلفی استفاده شده و از شورایاران مطلع محله‌ها خواسته شد تا نیازهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی حیطه فعالیت خود را به ترتیب ذکر نمایند.
1-5-6- داده‌پردازی
اطلاعات جمع آوری شده از طریق پرسشنامه پس از کدگذاری وارد کامپیوتر شده و با استفاده از مجموعه آماری برای علوم اجتماعی(SPSS) مورد پردازش و تحلیل قرار گرفته است.
1-6-مشکلات تحقیق
باتوجه باینکه در این خصوص تاکنون تحقیق و پژوهش خاصی که صرفاً مرتبط با موضوع باشد به نظر میرسد تاکنون در سایر وزارتخانه و ارگان ها نیز چنین تحقیقی که صرفاً با موضوعات مردمی در ارتباط بوده و به مسائل فکری و رفاه اجتماعی آنان مدّ نظر باشد صورت نگرفته و عملاً الویت زیادی به چنین موضوعاتی داده نشده است.ضمن آن چنین مسائلی میبایست بصور متناوب نظرسنجی و از نظرات و پیشنهادات مردم در زمینه های شهری در جهت بهبود وضع موجود استفاده نمود تا شهری همراه با مردم داشته باشیم که آنان نیز خودرا در حل مشکلات دخلیل دانسته تا بتوان از بروز بعضی تنشهای شهری جلوگیری و یا آسیبهای ناشی از آن را به حداقل برسانیم.
1- 7-محدودیت های تحقیق
1- محدودیت زمانی: این پژوهش در سال 92-91 انجام شده است و ممکن است نتایج آن به علت تغییرات فرهنگی و یا توسعه محلات در سالهای آینده تغییر نماید.
2- محدودیت دامنه پژوهش: در این تحقیق فضاهای فرهنگی،ورزشی و تفریحی براساس وضع موجود و نیز نیازهای خواسته شده از شهروندان و شورایان بدست آمده که اغلب از وضع معیشتی و فرهنگی خوبی برخوردار بوده که در صورت نبود بعضی امکانات و یا کمبود بعضی سرانه ها به راحتی از امکانات سایر محلات استفاده می نمایند حال این امکانات دولتی و یا متعلق به بخش خصوصی می خواهد باشد به همی دلیل میبایست ایت تحقیق را با سایر محلات نیز تعمیق داده و یک نتجیه گیری کلی از درخواستهای شهروندان بدست آورد که نیازمند تیم پژوهشی قوی و با امکانات مناسب و کمک سازمانهای ذیربط بوده که در پایان بتوانند از آن نتایج بهره گیری نمایند.

مقدمه
فضاهای فرهنگی ، ورزشی و تفریحی به عنوان مکان هایی برای گذران اوقات فراغت در جامعه شهری امروزی از اهمیت بالایی برخوردار است.یکی از نیازهایی که در جوامع امروزی درجه اولویت آن همواره مورد توجه قرار گرفته نیاز به توسعه فضاهای فرهنگی ، ورزشی و تفریحی به منظور رفع نیازهای فرهنگی و فراقتی شهروندان است.در کشورهای پیشرفته یکی از عوامل مهم،توجه به نیازهای فرهنگی و تفریحی شهروندان است که با توجه به اهمیت زندگی اجتماعی و توسعه روز افزون شهرها می تواند در جهت توسعه و تعالی جامعه موثر باشد.افزایش این اثربخشی در گرو تعیین و برآورد نیازهای فرهنگی افراد جامعه می باشد که یکی از این نیازهای اساسی و ضروری،نیاز به توسعه فضاهای فرهنگی است.
2-1- شهر
به عبارت ساده شهر رامی توان یک واحد اجتماعی و سیاسی یا یک واحد فعالیتی،فیزیکی و جمعیتی دانست به عبارت کلی تر شهر عبارت است از : الحاق یک مکان فیزیکی با مردم سکونت یافته آن.ولی می توان بطور کامل گفت :شهر مجموعه ای از ترکیب عوامل طبیعی،اجتماعی و محیط های ساخته شده توسط انسان است. (بیگ بابایی،1391 : 52).
2-1-1- انواع شهر
از دوجنبه می توان به انواع شهرها پرداخت: یکی بعد کارکردی(فعالیت و نقش) و دیگر از بعد اندازه(کوچک و بزرگ بودن)،از نظر اول باتوجه به نوع فعالیت شهرها به دسته بندی کلی شهرها می پردازیم و از نظر دوم تقسیم بندی معمولاً با جمعیت شهرها انجام می گیرد.
الف-کارکرد و نقش: تقسیم بندی شهرها باتوجه به محیط بوجود آمده براساس فعالیتی که سایر فعالیتهای شهر را تحت شعاع خود قرار داده و شهر براساس آن نوع فعالیت خاص شناخته می شود: مانند شهرهای فستیوال و کنگره ای،شهرهای فرهنگی،شهرهای مذهبی و زیارتگاهی،شهرهای درمانی و آسایشگاهی،برف شهرها،شهرهای بازنشسته گان،شهرهای صنعتی،شهرهای تجاری،شهرهای اداری-سیاسی،شهرهای صنعتی-خدماتی و … .
ب- اندازه و وسعت: در این دیگاه عامل جمعیت در تقسیم بندی شهرها نقش مهمی را ایفا می کند چراکه با توجه به این دیدگاه،شهرها از کوچکترین نوع آن تقسیم بندی می شوند و شهر کوچک یا بزرگ در وهله اول بیانگر جمعیت کم یا زیاد خود میباشد.که البته این جمعیت خود بیانگر سطح فعالیتها،حیطه نفوذ شهر و … میباشد.
بعضی از جغرافی دانان و شهرسازان برای تعریف و شناخت شهر تنها به تعداد جمعیت شهر توجه کرده و گفته اند هر اجتماع انسانی را به هنگامی می توان شهر نامید که جمعیت ان از عدد معینی بگذرد و بدین ترتیب خواسته اند برای شهر و تمیز ان از روستا معیار عددی پیدا کنند و بر این مبنا کنفرانس اروپایی امار در شهر پراگ کلیه کلبیه واحدهای جغرافیایی بیش از 2000 نفر جمعیت را شهر خوانده است . به شرط انکه کلیه هسته های تراکم انسانی کمتر از 10000 نفر نبایستی بیش از 25 در صد ساکنین خود را از کار و فعالیت روی زمین معاش بدهند . ولی این معیار هنوز مقبولیت جهانی ندارد و هر یک از کشورها در مقیاس ناحیه ای و کشوری واحدمعینی بر گزیده اند که اختلاف ان از دولتی به دولت دیگر و حتی در محدوده کشوری به پهناوری اتحاد جماهیر شوروی از ناحیه ای به ناحیه دیگر در خور توجه خا صی است و با توجه به سطح توسعه اقتصادی و نوع فعالیت شهرنشینان کشورهای جهان به تنهایی نمی توان جمعیت معینی را پایه و معیار تمیز شهر از روستا قرار داد. در پایان می توان افزود انچه که بیش از همه در تمیز شهر از روستا به عنوان عامل تعیین کننده عمل می کند نوع فعالیت جامعه فعال شهری است که علی الاصول باید بر محور فعالیت های غیر زراعی دور بزند.
در اینجا با توجه به شرایط کشورمان انواع شهر ها را با توجه با اندازه آن بیان می کنیم:
?- بازار شهر؛ ??-? هزار نفر جمعیت. ( عملکرد: دهستانی)
?- روستا-شهر؛ ??-?? هزار نفر جمعیت. ( عملکرد: بخش)
?- شهر کوچک؛ ??-?? هزار نفر جمعیت. ( عملکرد: شهرستان)
?- شهر متوسط کوچک؛ ???-?? هزار نفر جمعیت. ( عملکرد: شهرستان)
?- شهر متوسط؛ ???-??? هزار نفر جمعیت. ( عملکرد: ناحیه ای)
?- شهر بزرگ میانی؛ ???-??? هزار نفر جمعیت. (