یولوژیک و دارویی
ایــن پسماندها شـامل واکسنهـا و سایر مـواد زایـدی هستند که در جریان تـولـیـد فـرآورده‌هـای بـیولوژیک شرکتهای دارویی تولید میشوند. این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته میشوند. بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، بیولوژیک، کلینیکها، داروخانهها و غیره منبع اصلی مـواد زایـد بـیـولـوژیـک مـخـاطـره آمـیـز هـسـتـنـد. از جـمـلـه خـصـوصـیـات مـهـم مواد زاید بیولوژیک، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی و ایجاد مسمومیت برای موجودات زنده است. مواد زایدی که در این گروه قرار می گیرند عبارتند از : بافتهای بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزنها، باندها و… مواد زاید بـیولوژیک به عنوان محصول فرعی حاصل از فرآیندهای بیولوژیک یک کارخانه نیز می‌تواند باشد.
10) پسماند غذایی وسایر فرآورده های آلوده
این مواد زاید شامل مواد غذایی آلوده(پس مانده غذایی بیماران عفونی)، داروها و مواد بهداشتی که آلوده و غیر قابل مصرف تشخیص داده شده اند، هستند .
11) لوازم و ابزار آلوده
وسـایـلـی که در آزمایشگاه های پزشکی و میکروبیولوژی و تحقیقاتی که با عوامل عفونی در تماس بوده و در تولید وآزمایش فرآوردههای دارویی، آلوده میشوند در این گروه قرار میگیرند. اگر قرار است این وسایل ضد عفونی شده و مجدداً مورد استفاده قرار گیرند، دقت لازم در خصوص رفع آلودگی از آنها ضروری است .
12) پسماندهای پاتولوژیک
نسوج، اعضاء و قسمت هایی از بدن انسان که در عمل بیوپسی، اتوپسی و اتاقهای عمل جراحی برداشته میشوند، اصطلاً پسماندهای پاتولوژیک خوانده میشوند. این پسماندها به دلیل امکان وجود عوامل بیماریزا بالقوه، ایجاد بیماری میکنند.
با توجه به این موضوع طبقه بندیهای مواد زاید عفونی که توسط مرکز کنترل بیماری پیشنهاد شده است به شرح زیر است:
1- مواد زائد آزمایشگاهی میکروبیولوژی
2- مواد زائد پاتولوژیک
3- نمونه های خون و فرآوردهای خونی
4- مواد تیز و برنده
5- مواد زاید بخشهای ایزوله
قابل توجه است طبقه بندی پسماند عفونی توسط EPA12 به قرار زیر است:
1- مواد زائد بخشهای ایزوله
2-کشت های میکروبی و مواد بیولوژیک مربوطه
3-خون و فرآوردههای خونی
4- مواد زائد پاتولوژیک
5-مواد تیز آلوده
6-لاشه حیوانات، اعضاء بدن و ملافههای آلوده
7- مواد زائد حاصل از جراحی و کالبد شکافی
8- ضایعات آزمایشگاهی آلوده
9- ضایعات واحد دیالیز
10- مواد تیز استفاده نشده
پسماندهای عفونی از منابع متعددی تولید میشوند به طورکلی 90-3 درصد پسماندهای بیمارستان میتوانند عفونی باشند.
بـر اساس تحقیقات به عمل آمده در سایر کشورها مشخص شده است که معمولا 15-10 درصد از پسماندهای بیمارستانی را پسماندهای عفونی تشکیل میدهند .(Mohamed, 2009)
1- پسماندهای بیولوژیکی ودارویی13
این زائدات شامل واکسنها و سایر مواد زائدی هستند که در جریان تولید فرآوردههای بیولوژیکی شرکت های دارویی تولید میشوند . این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته میشوند. بیمارستانها منبع اصلی مواد زائد بیولوژیکی مخاطره آمیز میباشند. از جمله خصوصیات مهم مواد زائد بیولوژیکی، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی وایجاد مسمومیت برای موجودات زنده میباشد. مواد زائدی که در این گروه قرار میگیرند عبارتند از: بافتهای بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزنها، باندها و غیره میباشند (WHO, 1999).
2- پسماندهای ژنوتوکسیک14
پسماندهای ژنوتوکسیک به شدت خطرناک هستند و ممکن است خصوصیات ایجاد جهش سلولی و سرطان زایی داشته باشند. این پسماندها مشکلات ایمنی جدی به وجود می‌آورند. این مشکلات هم درون بیمـارستان و هم پس از دفع پسماندها در بیرون از بیمارستان می‌تواند وجود داشته باشد و باید مورد توجه خاص قرار داشته ‌باشند. آنها می‌توانند دارای داروهای سایتوتوکسیک معین، سایتوتوکسیک، مواد شیمیایی و مواد پرتوساز باشند، داروهای سایتوتوکسیک که مواد اصلی این مقوله را تشکیل می‌دهند، می‌توانند بعضی سلولهای زنده را بشکند یا رشد آنها را متوقف کنند. این داروها برای شیمی درمانی سرطانها به کار می‌روند. داروهای سایتوتوکسیک بیشتر اوقات در بخشهای تخصصی مانند بخش سرطانی شناسی و واحدهای پرتو درمانی مصرف می‌شوند، که نقش اصلی آنها درمان سرطان است(WHO, 2005).
3- پسماندهای محتوی فلزات سنگین15
پسماندهای محتوی فلزات سنگین یک زیر رده از پسماندهای شیمیایی خطرناک و به طور معمول به شدت سمی‌اند. پسماندهای دارای جیوه به طور مشخص از نشت تجهیزات شکسته شده بالینی به وجود می‌آیند. جیوه‌های پخش شده از چنین دستگاههایی تا حد ممکن باید جمع‌آوری شوند. پسماندهای دارای کادمیوم عمدتاً از باتری‌های دورریخته و شکسته به وجود می‌آیند. برخی ” پانل‌های تقویت شده با چوب” با مقداری سرب هنوز هم به عنوان ضد نفوذ کردن پرتوهای X و در بخشهای تشخیصی به کار می‌روند(WHO, 1999).
شایان ذکر است که در یک تـقـسـیـــم بــنـــدی متداول در آسیا، مـــواد زایـــد ویـــژه بیمارستانی شامل 6‌گروه زیر هستند:
1) مـواد زائد آنـاتـومـیـک، شامل مواد زاید اطـاق عـمـل، مـواد زایـد اطـاق زایـمـان، اعـضاء و اندامهای قطع شده، جنین مرده و جفت و مواد آناتومیک ناشی از جراحیهای سطحی است .
2) مــواد زائد بـیــولــوژیــک حــاصـل از تـمـام بخش‌ها شامل:

الف) پارچه های آغشته به الکل و اتر و خون.