.,C, D F و E: سنگ آهک‌های فسیل دار قسمت بالایی بخش داریان بالایی برش کوزه کوه.54
شکل 4-12- مرز بین سازند کژدمی و داریان بالایی در برش فهلیان شامل سنگ آهک دارای بورینگ و لکه های اکسید آهن، نگاه به سمت شمال باختر.55
شکل 4- 14 توالی بخش‌های فهلیان بالایی (U.Fa.)، گدوان زیرین (L.Gd.)، خلیج (Kh.m.)، گدوان بالایی (U.Gd.)، داریان زیرین (L.Dr.)، داریان میانی (M.Dr.)، داریان بالایی (U.Dr.)، سازند کژدمی (Kz.) و سازند سروک (Sv.) در تاقدیس کوزه‌کوه، نگاه به سمت خاور-جنوب خاور.60
شکل 4-15 ستون چینه شناسی سازند داریان در برش چینه شناسی کوزه کوه61
شکل 4- 16توالی بخش‌های فهلیان بالایی (U.Fa.)، گدوان زیرین (L.Gd.)، خلیج (Kh.m.)، گدوان بالایی (U.Gd.)، داریان زیرین (L.Dr.)، داریان میانی (M.Dr.)، داریان بالایی (U.Dr.)، سازند کژدمی (Kz.) و سازند سروک (Sv.) در تاقدیس فهلیان، نگاه به سمت جنوب خاور.66
شکل 4-17 ستون چینه شناسی سازند داریان در برش چینه شناسی فهلیان67
شکل 4-18 انطباق لیتواستراتیگرافی سازند داریان در دو برش کوزه کوه و فهلیان70
شکل 6-1- ستون چینه شناسی، فسیل شناسی و بایوزوناسیون سازند داریان در برش کوزه کوه91
شکل 6-2- ستون چینه شناسی، فسیل شناسی و بایوزوناسیون سازند داریان در برش فهلیان92
شکل 6-3- انطباق بیواستراتیگرافی سازند داریان در برش های کوزه کوه و فهلیان93

فصل 1:
کلیات
1-1- موقعیت و خصوصیات جغرافیایی منطقه مورد مطالعه
شهرستان ممسنی یکی از شهرستان‌های استان فارس است که در میان رشته کوه‌های بخش جنوبی زاگرس واقع شده است. این شهرستان دارای دو شهر به نام نورآباد و مصیری و چهار بخش شامل دشمن زیاری، رستم، ماهورمیلاتی و بخش مرکزی است. بخش دشمن زیاری شامل دهستان‌های دشمن زیاری و مشایخ، بخش رستم شامل دهستان‌های رستم 1، رستم 2، رستم 3 و پشتکوه رستم، بخش ماهورمیلاتی شامل دهستان‌های ماهور و میشان و بخش مرکزی شامل دهستان‌های بکش 1، بکش 2، جاوید ماهوری، جوزار و فهلیان است. واژه ممسنی از طایفه‌ای به نام محمد حسنی گرفته شده است. مرکز این شهرستان شهر نورآباد است که در شمال باختر استان فارس و در جنوب باختری ایران واقع شده است و مسافت آن تا شهر شیراز 150 کیلومتر است. در گذشته مرکزیت شهرستان ممسنی، فهلیان بوده است.مالکی که نام روستایی در منطقه بکش بوده، در اثر گسترش در طی 30 سال گذشته به نورآباد ممسنی تغییر یافته است.
بنابر گزارش مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان ممسنی بر اساس سرشماری سال 1385، برابر با 166308 نفر و جمعیت بخش مرکزی شهرستان ممسنی 98417 نفر بوده است.
ممسنی از سمت شمال به شهرهای رستم و سپیدان، از جنوب به کازرون، دشتستان و بندر گناوه، از سمت خاور به شهرهای سپیدان و شیراز و از باختر به شهرهای رستم و گچساران محدود می‌شود (شکل 1-1).
مسیرهای ارتباطی این شهرستان با مناطق اطراف عبارت‌اند از:
– راه نورآباد – دو گنبدان به سوی شمال باختری به طول ??? کیلومتر. این راه در ?? کیلومتری شمال نورآباد از یک راه به سوی شمال نورآباد به یاسوج متصل می‌شود.
– راه نورآباد – شیراز به سوی جنوب خاوری به طول ??? کیلومتر.
– راه نورآباد- بندر گناوه به طول ??? کیلومتر.
شهرستان ممسنی به طور عمده دارای مورفولوژی کوهستانی بوده و روند ارتفاعات همان جهت عمومی کوه‌های زاگرس یعنی شمال باختر – جنوب خاور است. در شهرستان ممسنی به سمت باختر و جنوب باختری از ارتفاعات کاسته و بر وسعت اراضی کوهپایه‌ای و دشت‌ها افزوده می‌شود.
شهرستان ممسنی دارای بافت سنتی و طایفه‌ای است و دارای چهار طایفه بزرگ لر شامل بکش، جاوید، دشمن زیاری و رستم است و دو طایفه بزرگ از ایل قشقایی شامل کشکولی و دره شولی که در بخش ماهور میلاتی سکونت قشلاقی دارند نیز در این شهرستان زندگی می‌کنند.

شکل 1-1- نقشه موقعیت جغرافیایی و راه‌های دستیابی به منطقه مورد مطالعه.

اقتصاد مردم در این شهرستان به طور عمده بر پایه کشاورزی، دام داری و قالی‌بافی است. صنایع کارخانه‌ای نیز در این منطقه از رونق نسبی برخوردار است. کارخانه‌های قند و تلمبه خانه شرکت نفت و شرکت تولیدی شن و ماسه فهلیان در این شهرستان وجود دارد. به طور کلی از محصولات این شهرستان مقداری برنج، جو، مرکبات و گوشت به نواحی مجاور به خصوص جنوب صادر می‌شود.
جاذبه‌های متعدد طبیعی به همراه بناهای کهن تاریخی، مهم‌ترین مکان‌های دیدنی شهرستان ممسنی را تشکیل می‌دهند. رودخانه‌ها و کوه‌های متعدد به همراه گردشگاه‌های زیبا، از جمله جاذبه‌های طبیعی شهرستان ممسنی به شمار می‌آیند. بنای تاریخی لیدوما، در روستای جنجان که از دوره هخامنشیان بر جای مانده و از مهم‌ترین آثار تاریخی این شهرستان به حساب می‌آید گردشگاه دیمه میل باغستان بسیار زیبا و دل‌انگیزی است که اطراف آن پر از گل‌ها و گیاهان معطر و چشمه‌های پرآب است. قلعه سفید قلعه معروفی است که قدمت آن به پیش از عهد عیلامی‌ها می‌رسد، قلعه شاه جهان احمد که به احتمال قوی به دوران هخامنشی یا اشکانی تعلق دارد و دیمه میل یا میل اژدها که قدمت تاریخی آن به دوره سلوکیان یا پارتیان می‌رسد، برخی از مکان‌های دیدنی این شهرستان را تشکیل می‌دهند. مکان‌های دیدنی و تاریخی این شهرستان عبارت‌اند از: امامزاده در آهنین، امامزاده شاه زاده علاءالدین، بنای عمارت، بنای کل لوله، شهر قدیمی چشمه سردو، قلعه سفید، قلعه شاه جهان احمد، قلعه چرو، قلعه ککا، دیمه میل) میل آزاد یا میل اژدها)، کتیبه‌های کورنگون (کرنگون)، نقش بهرام و پل فهلیان.
اهالی این شهرستان از نژاد آریایی بوده و به زبان فارسی با گویش لری سخن می‌گویند. مردم شهرستان ممسنی مسلمان و شیعه مذهب هستند.
1-2- آب و هوا و جغرافیای طبیعی ناحیه
شهرستان ممسنی دارای تنوع آب و هوایی است، به طوری که ارتفاعات شمال باختری این شهرستان دارای آب و هوایی بسیار سرد و شهر نورآباد دارای آب و هوای معتدل و ماهور میلاتی هم که در جنوب باختری ممسنی در فاصله 40 کیلومتری خلیج‌فارس قرار دارد، دارای آب و هوای بیابانی است. حداکثر دما در مردادماه 5/41 درجه سانتی گراد و حداقل دما در دی ماه 5 /4 درجه سانتی گراد بوده و میانگین بارندگی شهرستان 550 میلیمتر در سال است.
شهرستان ممسنی به طور کلی از نظر اقلیمی دارای سه اقلیم به شرح زیر است:
– اقلیم گرم و خشک: این اقلیم در محدوده‌ای از شهرستان که در مجاورت شهرستان‌های گچساران و گناوه قرار دارد، مشاهده می‌شود.
– اقلیم معتدل و مرطوب: این اقلیم محدوده‌ای از شهرستان را در بر می‌گیرد که هم جوار شهرستان کازرون و استان کهکیلویه و بویراحمد قرار دارد. در این اقلیم دشت‌های حاصل خیز مصیری، نورآباد، فهلیان و دهنو واقع شده است.
– اقلیم سردسیری: این اقلیم در بخش دشمن زیاری که هم جوار با شهرستان سپیدان است، دیده می‌شود.
مهم‌ترین رودخانه‌های ممسنی شامل رودخانه فهلیان، رودخانه کتی، رودخانه تنگ شیو و رودخانه سرآب سیاه است و همچنین تالاب‌های برم شور در باختر بابامنیر و هفت برم در بخش دشمن زیاری از منابع آبی این ناحیه هستند.بلندترین ارتفاعات شهرستان کوه رنج، کوه زرآور و کوه تاسک می‌باشد. به دلیل آب و هوا و بارش به نسبت مناسب در سه فصل پاییز، زمستان و بهار و وجود بیش از شش حوضه آب خیز بزرگ که رودخانه‌های کتی، شکستان، شور و شیرین، فهلیان، تنگ شیو و کره سیاه از آن‌ها منشعب می‌شود، اقتصاد مردم این منطقه به طور عمده بر پایه کشاورزی (گندم، جو، برنج، گلزا و مرکبات و نیز خرما) استوار است.
بخش قابل‌توجهی از ناحیه مورد مطالعه، کوهستانی است. در نواحی کوهستانی، مورفولوژی متنوعی به دلیل وضعیت زمین‌شناسی ساختمانی و نیز سنگ‌شناسی متفاوت و اختلاف در میزان هوازدگی و فرسایش در سازندهای رخنمون یافته ایجاد شده است.
نقاط مرتفع در ناحیه مورد مطالعه به طور عمده از سنگ‌های کربناته گروه خامی و سازندهای سروک و آسماری تشکیل شده است و دشت‌های بین تاقدیس‌ها از تخریب سازندهای شیلی و مارنی به ویژه سازندهای گچساران، پابده، گورپی و گاه کژدمی تشکیل و به صورت آبرفت پوشیده شده است. این نواحی، دشت‌های کشاورزی را ایجاد کرده‌اند. به طور کلی نیمه شمالی این ناحیه به صورت کوهستانی با تاقدیس‌های مرتفع و نیمه جنوبی آن از تاقدیس‌های کم ارتفاع تر تشکیل شده است.

1-3- موقعیت جغرافیایی برش‌های مورد مطالعه و راه‌های دسترسی به آن‌ها (شکل‌های 1-2 و 1-3)
1. برش کوزه کوه: این برش با مختصات جغرافیایی”1,25 ‘ 36 °51 طول خاوری و” 6,7 ‘ 12 °30 عرض شمالی (مختصات قاعده مقطع) در تاقدیس کوزه کوه در 158 کیلومتری شمال باختری شیراز، در شمال خاوری نورآباد ممسنی واقع شده است. جهت دسترسی به این برش چینه شناسی پس از طی مسافت 10 کیلومتر به سمت شمال به سه راهی پل فهلیان خواهیم رسید. در این محل جاده آسفالته درجه 2 به سمت شرق وجود دارد که پس از طی مسافت حدود 7 کیلومتر در این جاده، به روستای گاو پیازی آب پخشان خواهیم رسید. برش مورد مطالعه در تنگ دوپر در 2 کیلومتری شمال روستا واقع شده است.
2. برش فهلیان: این برش با مختصات جغرافیایی ” 8,24 ‘ 27 °51 طول خاوری و “8, 30 ’10° 30 عرض شمالی در تاقدیس فهلیان در 166 کیلومتری شمال باختری شیراز، در شمال باختری نورآباد ممسنی واقع شده است. جهت دسترسی به این برش چینه شناسی از شهر نورآباد ممسنی پس از طی مسافت 12 کیلومتر در مسیر آسفالت به سمت شمال غرب به روستای فهلیان خواهیم رسید. از این روستا به سمت جنوب غرب در مسیر جاده خاکی پس از طی مسافت 4 کیلومتر به محل برش دسترسی خواهیم داشت. این برش در تنگ بلبلک واقع شده است.
شکل 1-2- موقعیت برش‌های چینه شناسی فهلیان