s می باشند،با تغذیه از بافت های ریشه و تضعیف آنها از مقاومت در برابر سایر عوامل بیماری زا جلوگیری می کنند.وستردال و همکارانش در رابطه با روش های زراعی کنترلی،تناوب بدون گیاه میزبان را مهمترین روش جلوگیری از خسارت این گونه ها بر محصولات خانواده کدوئیان بر شمرده اند.
به منظور شناسایی نماتدهای انگل گیاهی خسارت زا بر روی سبزیجات و محصولات جالیزی، بامی و همکاران در سال 2009 در کشور بنین در غرب آفریقا تعداد 171 ریشه گیاه و 171 نمونه خاک از 26 منطقه جمع آوری کردندکه در نهایت 11 گونه نماتد شناسایی شدکه 6 گونه از آنها برای نخستین بار ازآن کشور گزارش می شد،درآن بین گونه های Meloidogyne بیشترین تراکم جمعیتی را بر روی سبزیجات و خیار دارا بود.
در سال 2005 ، کرجه و همکاران، نژاد 2 نماتد ریشه گرهی Meloidogyne arenaria را در اردن از روی خیار، گوجه فرنگی، کدو و لوبیا جمع آوری و گزارش نمودند.
باروتی در سال 1376 در بررسی فون نماتدهای انگل گیاهی خاک های زراعی آذربایجان شرقی ، اردبیل و مغان ، گونه M. javanica را از روی خیار ، گوجه فرنگی ، یونجه و بارهنگ و سیب زمینی در مناطق ذکر شده جدا کرد.
در سال 1382 مهدیخانی مقدم و همکاران در بررسی و شناسایی گونه های جنس Meloidogyne در ایران، گونه Meloidogyne javanica را از روی ریشه های گوجه فرنگی و سایر گیاهان در مناطق مختلف ایران گزارش نمودند
در سال 1385 پاک نیت گونه های نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne spp. ) را در تعدادی از گلخانه ها و مزارع کدوییان و گوجه فرنگی بررسی و بیان کردند که 4/76 درصد نمونه ها آلوده به جمعیت مخلوط M. javanica و M. incognita و حدود 5/17 درصد آلوده به M. javanica و 6 درصد آلوده به M. incognita بودند. در سال 1386 مهدیخانی مقدم و همکاران گونه Meloidogyne javanica را از روی خیار از منطقه های ارومیه- بادرلو، بیرجند، سبزوار، کرج- سرحدآباد و هشتگرد جمع آوری و شناسایی کردند و جمعیت های مختلف این گونه را از نظر چند شکلی آنزیمی در رابطه با آنزیم های استراز، مالات دهیدروژناز و سوپر اکسید دیسموتاز مورد بررسی قرار دادند.
کریمی پور و همکاران طی سال های 1387-1385 در بررسی مقادیر مختلف کود مرغی و تلفیق آن با شخم تابستانه در کنترل نماتد ریشه گرهی در 2 محصول طالبی و خربزه در اصفهان دریافتند که این روش بهترین تاثیر را در کنترل نماتد و افزایش هر دو محصول دانسته و جهت کاهش خسارت ناشی از حمله این نماتد نسبت به تیمار شاهد در اولویت هستند.
به منظور شناسایی نماتدهای انگل گیاهی مزارع و گلخانه های خیار در منطقه جیرفت وکهنوج،رفیعی و همکاران درسال 1386 تعداد 16 گونه نماتد متعلق به 13 جنس را گزارش کردند که از بین آنها گونه های Aphelechus isomerus و Ditylenchus longimatricalis و Ektaphelenchoides compsi برای اولین بار از ایران گزارش شدند.
ابولی پور وهمکاران نیز در سال 1387 در بررسی تاثیر نماتد ریشه گرهی بر گلدهی و ماندگاری خیار گلخانه ای و محلی دریافت که رقم دستگردی که رقم مزرعه ای می باشد متحمل ترین رقم نسبت به نماتد ریشه گرهی Meloidogyne javanica میباشد. همجنین آنها در ارزیابی ارقام گلخانه ای خیار نسبت به این نماتد به حساسیت تمام ارقام رایج گلخانه ای پی برده و دو رقم محلی دستگردی و چمبر رامتحمل شناختند.
در سال 1384 جباری و همکاران در بررسی فون نماتدهای سبزیجات اطراف تبریز گونه های Filenchus vulgaris و Heterodera cruciferae را از خاک اطراف ریشه های کدو و سایر سبزیجات جداسازی کردند.

فصل سوم
مواد و روش ها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-1- نمونه برداری
به منظور شناسایی نماتد های انگل گیاهی مزارع کدوئیان استان خراسان رضوی، طی سال های 88 و 89 تعداد 56 نمونه خاک و ریشه و همچنین تعداد16نمونه مربوط به نماتدهای ریشه گرهی از مزارع کدوئیان استان جمع آوری گردید. نمونه برداری بسته به نوع مزرعه به حرکت در طول دو قطر مزرعه یا به صورت مارپیچی یا زیگزاکی انجام شد. بدین منظور، در طول مسیر حرکت به فواصل هر 5 تا 10 متر یک نمونه از منطقه اطراف ریشه (عمق 10 تا 30) سانتی متری برداشته و در پایان بعد از مخلوط نمودن تمام نمونه های یک مزرعه، یک نمونه یک کیلویی (همراه با ریشه های آلوده) که نماینده کل مزرعه است، انتخاب و در کیسه پلاستیکی قرار داده شد. سپس نمونه ها به آزمایشگاه تحقیقات بیماری های گیاهی منتقل و در یخچال در دمای 4 درجه سانتی گراد نگهداری شدند. بخشی از ریشه های آلوده جهت استخراج ماده های بالغ جنس Meloidogyne و تهیه برش از انتهای بدن آنها به طور جداگانه در محلول فرمالین 5 درصد نگه داری شد.مشخصات نمونه های خاک جمع آوری شده از هر ناحیه از منطقه خراسان رضوی و نقشه علامت گذاری شده توسط دستگاه GPS در زیر آورده شده است:
جدول3-1: مکان، زمان و نوع آبیاری در نمونه های خاک جمع آوری شده
ردیفزمان نمونه برداریمکان نمونه بردارینوع آبیاریردیفزمان نمونه برداریمکان نمونه برداری
نوع آبیاری1مرداد88خواجه ربیعغرقابی28تیر 89کاشمر(قلعه بالا)غرقابی2مرداد88خواجه ربیعغرقابی29تیر 89کاشمر(قلعه بالا)غرقابی3مرداد88کلات (سولاخه)غرقابی30تیر 89کاشمر(قلعه بالا)غرقابی4مرداد88کاردهغرقابی31تیر 89کاشمر(فیض آباد)غرقابی5مرداد88کاردهغرقابی32تیر 89کاشمر(فیض آباد)غرقابی6مرداد88نیشابور(باغشن)غرقابی33تیر 89کاشمر(تربقان)غرقابی7مرداد88نیشابور(باغشن)غرقابی34تیر 89کاشمر(تربقان)غرقابی8مرداد88سبزوار(ده نوی)غرقابی35تیر 89کاشمر(ریوش)غرقابی9مرداد88سبزوار(ده نوی)غرقابی36مرداد90تربت جامغرقابی10مرداد88نیشابور(میرآباد)غرقابی37مرداد89تربت جامغرقابی11مرداد88نیشابور(بلغشه)غرقابی38مرداد89کاشمر(عطائیه)غرقابی12مرداد88نیشابور(بلغشه)غرقابی39مرداد89نیشابور(قاسم آباد)غرقابی13مرداد88نیشابور(کارجیج)غرقابی40مرداد89نیشابور(رئیسی)غرقابی14مرداد88نیشابور(اسلامیه)غرقابی41مرداد89نیشابور(رئیسی)غرقابی15مرداد88قوچان(کلاته یزدیها)غرقابی42مرداد89سرخسغرقابی16شهریور 88قوچان(کلاته یزدیها)غرقابی43مرداد89سرخسغرقابی17شهریور 88قوچان(نوری)غرقابی44مرداد89سرخسغرقابی18شهریور 88قوچان(نوری)غرقابی45شهریور89جیم آبادغرقابی19شهریور 88قوچان(امرغان)غرقابی46شهریور89جیم آبادغرقابی20شهریور 88قوچان(امرغان)غرقابی47شهریور89جیم آبادغرقابی21شهریور 88قوچان(امرغان)غرقابی48شهریور89جیم آبادغرقابی22شهریور 88چناران(کمبلان)غرقابی49شهریور89جیم آبادغرقابی23شهریور 88چناران(کمبلان)غرقابی50شهریور89فریمانغرقابی24شهریور 88کاظم آبادغرقابی51شهریور89فریمانغرقابی25شهریور 88کاظم آبادغرقابی52اردیبهشت90کاشمر(قلعه بالا)غرقابی26شهریور 88بزرگراه باغچهغرقابی53اردیبهشت90حصار سرخغرقابی27شهریور 88بزرگراه باغچهغرقابی54اردیبهشت90حصار سرخغرقابی
شکل 3-1: نقشه مکان های نمونه برداری
3-2- استخراج نماتدها
3-2-1- استخراج نماتدهای کرمی شکل از خاک
جهت استخراج نماتدها از خاک، روش تکمیل شده دگریس (1969) و تغییر یافته جن کینز (1964) مورد استفاده قرار گرفت. مقدارk 250 تا 300 گرم از نمونه خاک را داخل یک سطل ریخته، بعد از اضافه کردن مقدار کافی آب، آنرا با دست خوب بهم زده تا مخلوط شود. جهت ته نشین شدن املاح سنگین، محلول حدود 10 تا 15 ثانیه به حال خود رها شده، سپس به آرامی به سطل دیگری منتقل شد. در این عمل باید دقت کرد که گل و املاح ته نشین شده در ته سطل اول به داخل سطل بعدی سرازیر نشود. عمل شست و شوی خاک ته سطل اول به همین ترتیب سه بار تکرار گردید و در نهایت آب حاصل از کل شست و شو در یک سطل جمع آوری شد. جهت صاف کردن سوسپانسیون فوق، ابتدا از یک الک با سوراخ های به قطر 1 میلیمتر، سپس از الک هایی با سوراخ هایی به قطر 250 میکرومتر (60 مش)، 150 میکرومتر(100 مش) و 38 میکرومتر(400 مش) عبور داده شد. سپس محتویات سطح الک ها به یک مزور یک لیتری منتقل گردید و برای اینکه محلول بیشتر صاف شود، حدود نیم تا یک ساعت به حال خود رها شد. در این مدت نماتدها ته نشین شده، بقایای گیاهی و سایر مواد زائد در سطح آب جمع و به طریقی از سطح آب خارج شدند. سپس متناسب با حجم لوله‌های سانتریفیوژ مقداری از آب مزور را تخلیه کرده و املاح ته نشین شده را به همراه مقدار کم آب بهم زده، به مقدار و وزن مساوی در لوله های سانتریفیوژ تقسیم گردید و لوله ها درون سانتریفیوژ قرار داده شد. محتوی داخل لوله ها در دو مرحله سانتریفیوژ رسوب کردند. در مرحله اول آب رویی دور ریخته شد. در مرحله دوم سانتریفیوژ، از محلول شکر استفاده شد. بدین ترتیب بعد از اضافه شدن محلول شکر به لوله های حاوی رسوب حاصل از سانتریفیوژ اول، محتویات لوله ها با کمک میله شیشه ای به آرامی همزده شد و لوله ها داخل سانتریفیوژ قرار گرفت و به مدت 1 دقیقه با سرعت 1000 دور در دقیقه سانتریفیوژ انجام شد. در این عمل ذرات خاک ته نشین شده و نماتدها در محلول شکر به صورت شناور باقی می مانند. بعد از اتمام سانتریفیوژ بلافاصله محلول رویی لوله ها در زیر جریان ملایم آب روی سطح الک 38 میکرومتری ریخته شد. سپس سطح الک توسط مقداری آب به داخل یک پتری دیش کوچک شسته شد با این عمل نماتدهای نمونه خاک به همراه کمی خاشاک و جانوران ریز و تخم نماتدها استخراج شد. برای تهیه