ه شرکتهای آب و فاضلاب شهری است و از نظر اهمیت خدمات شهری مورد نیاز در درجه اول اهمیت پیش از خدماتی مانند برق ، گاز ، تلفن و … قرار دارد . از این رو نحوه عملکرد این شرکتها در جهت ارائه خدمات مناسب و جلب رضایت مشتریان اهمیت فوق العاده ای دارد . افزایش روزافزون جمعیت شهری در سطح استان تهران که بیش از یک چهارم جمعیت کشور را در خود جای داده است و کاهش منابع آبی قابل دسترسی باعث گردیده است تا همه ساله بخش قابل توجهی از بودجه های عمرانی ملی و استانی به شرکتهای آب و فاضلاب استان تهران اختصاص یافته تا بتوانند علاوه بر جبران زیان مالی خود اقدام به خدمات رسانی به جمعیت تحت پوشش خود بپردازند .از سوی دیگر نحوه ارزیابی عملکرد شرکتهای آب و فاضلاب شهری در استان تهران بر اساس مدلهای سنتی و قدیمی که تنها شاخص های مالی را مدنظر قرار می دهند ، انجام می شود که این نحوه ارزیابی مولفه‌هایی همانند رضایت مشتریان را مورد ارزیابی قرار نمی دهد . بنابراین؛ آسیب شناسی شاخص های ارزیابی عملکرد فعلی شرکتهای آب و فاضلاب و معرفی یک الگوی مناسب از شاخصهای ارزیابی عملکرد میتواند باعث بهبود عملکرد آنها و ارائه خدمات مناسب به مشتریان شود که علاوه بر افزایش میزان رضایتمندی مشتریان باعث افزایش سطح بهره وری و کاهش سطح اتکاء این شرکتها به کمک های دولت گردد .
3-
1- اهداف تحقیق
با توجه به اهداف ومأموریت های شرکت آب وفاضلاب جنوب شرقی استان تهران و اهمیت و ضرورت الگوهای ارزیابی عملکرد و اثربخشی این الگوها می توان اهداف زیر را برای تحقیق حاضر متصور شد:
1- شناسایی شاخص های ارزیابی عملکرد به کار رفته در سازمان
2- شناخت ویژگیهای لازم برای شاخص های ارزیابی عملکرد در سازمان
3- تحلیل توانمندی شاخص های ارزیابی عملکرد در ارزیابی صحیح فعالیتها
4- ارائه الگویی مناسب از شاخص های ارزیابی عملکرد با توجه به مأموریت سازمان
5- تحلیل میزان تحقق ویژگیهای شاخص های ارزیابی عملکرد در شرکت آبفای جنوب شرق استان تهران

4- 1- فرضیه های تحقیق
باتوجه به اهداف و ماموریت سازمان مورد مطالعه و موضوع تحقیق، فرضیه های زیر می تواند ما را در دستیابی به نتایج صحیح و دقیق یاری نماید :

فرضیه ها
الف- شاخص های ارزیابی عملکرد شرکت آب وفاضلاب جنوبشرقی استان تهران جامعیت لازم را ندارند.
ب – شاخص های ارزیابی عملکرد شرکت آب وفاضلاب جنوبشرقی استان تهران دارای ویژگی ابعطاف پذیری نیستند.
ج – شاخص های ارزیابی عملکرد شرکت آب وفاضلاب جنوبشرقی استان تهران دارای مقبولیت سازمانی نیستند.
د- شاخص های ارزیابی عملکرد شرکت آب وفاضلاب جنوبشرقی استان تهران دارای قابلیت پیش بینی نیستند.

5- 1- قلمرو مکانی تحقیق
این تحقیق در محدوده شرکت آب و فاضلاب جنوبشرقی استان تهران صورت می گیرد.
تشکیل شرکت
شرکت آب و فاضلاب جنوب شرقی استان تهران به موجب تبصره (2) ماده (1) قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب در سال 1373 تأسیس و به شماره 411 مورخ 16/6/73 در اداره کل ثبت شرکتها به ثبت رسیده است.
موضوع فعالیت شرکت
وظیفه این شرکت ایجاد تأسیسات تقسیم و توزیع آب شهری و تأسیسات مرتبط با جمع آوری و انتقال فاضلاب، همچنین بهره برداری از تأسیسات تأمین و تقسیم و توزیع آب شهری و تأسیسات مربوط به جمع آوری و انتقال فاضلاب در سطح شهرهای تحت پوشش در چارچوب سیاستهای وزارت نیرو و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور و شرکت آب و فاضلاب استان تهران می باشد.
مرکز و حوزه عملیات شرکت
مرکز شرکت در شهر ورامین بوده و محدوده جغرافیایی تحت پوشش این شرکت به وسعت 66/86 کیلومتر مربع شامل شهرهای ورامین- قرچک- پیشوا- خیرآباد- جوادآباد- باقرآباد واقع در شهرستان ورامین و شهرهای پاکدشت – یبر- خاتون آباد- شریف آباد واقع در شهرستان پاکدشت و شهرک خاور شهر واقع در شهرستان ری می باشد.

سرمایه و سهامداران
سرمایه شرکت معادل 500 میلیون ریال است که به هزار سهم با نام 500000 ریالی به شرح ذیل تقسیم شده است:
– آبفای استان تهران : 980 سهم، جمعاً به مبلغ 490000 هزار ریال
– آبفای شرق استان تهران: 5 سهم، جمعاً به مبلغ 2500 هزار ریال
-آبفای شهرها و شهرک های غرب: 5 سهم جمعاً به مبلغ 2500 هزار ریال
– شرکت سرمایه گذاری صبا: 5 سهم جمعاً به مبلغ 2500 هزار ریال
– شرکت فاضلاب تهران: 5 سهم جمعاً به مبلغ 2500 هزار ریال
اهداف و مأموریت های شرکت
شرکت آب و فاضلاب جنوب شرقی استان با چشم انداز دستیابی به شرکتی متعالی، یادگیرنده و خدمت گزار، اهداف و مأموریت های خود را به شرح زیر تعریف نموده است:
مأموریت
شرکت آب و فاضلاب جنوب شرقی استان تهران، مأموریت خود را کمک به ارتقای سطح بهداشت و بهبود کیفیت زندگی شهروندان از طریق فراهم ساختن امکان برخورداری عادلانه، مستمر و پایدار از
آب شرب و بهداشتی موردنیاز و جمع آوری و دفع بهداشتی فاضلاب حاصله با رعایت موازین اقتصادی و حفظ سلامت محیط زیست و استفاده از فن آوری های مناسب در قالب یک شرکت غیردولتی می باشد.
عمده این مأموریت ها به شرح زیر است:
– تأمین یا همکاری در تأمین آب از منابع زیرزمینی، انتقال و سالم سازی، ذخیره سازی و توزیع آب شرب و بهداشتی در سطح شهرهای تحت پوشش.
– ارائه خدمات مطلوب به مشترکین آب و فاضلاب
– ایجاد و توسعه تأسیسات و شبکه های آب و فاضلاب شهری متناسب با نیازهای شهرهای تحت پوشش بهره برداری و تعمیرات و نگهداری از تأسیسات آب شهرهای تحت پوشش
اهداف
– مشتری مداری، ارائه خدمات مطلوب و اجرای طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب رجوع
– توسعه نظام پیشنهادها و جلب مشارکت کارکنان و توسعه منابع انسانی
– مدیریت تقاضا و توسعه برنامه های مدیریت مصرف
– استفاده بهینه از تأسیسات و تجهیزات موجود
– افزایش ظرفیت تأمین آب از منابع آب های زیرزمینی
– افزایش کیفیت خدمات مشترکین و جلب رضایت مشتری
– بهبود کیفیت آب توزیعی در شهرها

1-2- عملکرد
بدیهی است که ارزیابی عملکرد به عملکرد بر می گردد. ولی واقعا مفهوم این واژه چیست ؟ مفهوم این واژه از آنجا حائز اهمیت است که با تعریف عملکرد می توان آن را ارزیابی نمود . هولتون و بیتز1 بیان میکنندکه “عملکرد یک ساختار چند بعدی ا ست که ارزیابی آن بسته به انواع عوامل متفاوت است”
آنها همچنین به اهمیت این موضوع که هدف ارزیابی، نتایج عملکرد است یا رفتار اشاره می نمایند (هولتون و بیتس،88،1995). در مورد اینکه “عملکرد چیست” نگرش های متفاوتی وجود دارد . میتوان عملکرد را فقط سابقه نتایج حاصله تلقی کرد . از نظر فردی عملکرد سابقه موفقیت های یک فرد است . کین2 معتقد است عملکرد “چیزی است که فرد به جا می گذارد و جدای از هدف است”.
برنادین3 و همکارانش معتقدند که “عملکرد باید به عنوان نتایج کار تعریف شود ،چون نتایج قویترین رابطه را با اهداف استراتژیک سازمان، رضایت مشتری و نقش های اقتصادی، دارد”(برنادین،32،1995). فرهنگ لغت آکسفورد عملکرد را به صورت زیر تعریف میکند: “انجام، اجرا ، تکمیل، انجام کار سفارش یا تعهد شده”. این تعریف به خروجی ها یا نتایج (موفقیت) بر میگردد و در عین حال عنوان میکند که عملکرد در مورد انجام کار و نیز نتایج حاصله از آن می باشد . بنابراین ،
می توان ” عملکرد را به عنوان رفتار (روشی که سازمانها ، گروه ها و افراد کار را انجام می دهند) تلقی کرد “. کمپ بل4 معتقد است که ” عملکرد رفتار است و باید از نتایج متمایز شود زیرا عوامل سیستمی می توانند نتایج را منحرف کنند”(کمپ بل،37،1990) .در صورتی که عملکرد به گونه ای تعریف شود که هم رفتار و هم نتایج را در برگیرد ، دیدگاه جامعتری حاصل می‌گردد: تعریف بروم براچ5 این ویژگی را دارد(بروم براچ،392،1998)
عملکرد هم به معنای رفتارها و هم به معنای نتایج است . رفتارها از فرد اجراکننده ناشی میشوند و عملکرد را از مفهوم انتزاعی به عمل تبدیل می کنند . رفتارها فقط ابزارهایی برای نتایج نیستند ،بلکه به نوبه خود نتیجه به حساب می آیند ( محصول تلاش فیزیکی و ذ هنی که برای وظایف اعمال شده است) و میتوان جدای از نتایج در مورد آنها قضاوت کرد.
این تعریف از عملکرد ، منجر به این نتیجه گیری می شود که هنگام ارزیابی عملکرد گروه ها و افراد ، هم ورودی ها (رفتار) و هم خروجی ها (نتایج ) باید در نظر گرفته شوند . هارتل 6 این مدل را مدل ترکیبی ارزیابی عملکرد می نامد . (آرمسترانگ، 1385،3)

2- 2- ارزیابی عملکرد7 :
اگر بتوانید آنچه را که درباره آن صحبت می کنید اندازه بگیرید و آن را در قالب اعداد بیان کنید شما چیزی درباره آن می دانید … ( در غیر این صورت ) دانش شما تنها یک نوع دانش ناچیز و سطحی است ، ممکن است مقدمه ای برای دانش باشد اما شما به مرحله علم وارد نشده‌اید (نیون،1386،18)
همانطور که می دانیم ارزیابی عملکرد از موضوعاتی است که در مباحث مدیریتی موردتوجه قرار
می گیرد و در کتب مدیریت نیز به آن پرداخته می شود. اصولاً ارزیابی عملکرد از مباحث زیرمجموعه مبحث کنترل و نظارت در سازمان است. صاحب نظران علم مدیریت معتقدند که هیچ فعالیتی در سازمان قرین توفیق نخواهد بود مگر آن که کنترل های لازم نسبت به آن بعمل آمده باشند زیرا به کمک کنترل است که مدیریت نسبت به نحوه تحقق هدف ها و انجام عملیات آگاهی می یابد و قدرت پیگیری عنداللزوم سنجش و اصلاح آنها را پیدا می کند و برای رسیدن به این منظور بهترین ابزار وجود یک سیستم ارزیابی عملکرد موثر و مناسب است.
از ارزیابی عملکرد تعاریف گوناگونی بعمل آمده است که اگر چه از جهت لفظی ممکن است متفاوت باشند امّا از نظر مفهوم و معنی یکسان و مشابه اند. تمامی این تعاریف ارزیابی عملکرد را نوعی مقایسه و تطبیق بین آنچه هست