“http://keyghobad.com” title=”هندوانه”هندوانه، منشأ و تاریخچه
نام علمی Citrullus lanatus
گیاهی خزنده، دارای گل های نر و ماده ی مجزا و منفرد می باشد.هندوانه متعلق به مناطق گرمسیری است که به یک دوره ی رشد طولانی نیاز دارد(مقاوم به سرما نیست).
منشا هندوانه آفریقا در مصر می باشد. بنابر نظریه فشر پرورش این گیاه ابتدا در مصر قدیم و سپس هندوستان آغاز شد.یعنی هندوستان مرکز ثانویه ی انتشار هندوانه می باشد.
گلدهی و رشد میوه نسبت مستقیم با نور ودما دارد.برگ ها قلبی شکل یا پنجه ای می باشند و رشدش از طریق ساقه ی رونده انجام می شود.هندوانه ریشه های گسترده و کم عمق با یک ریشه ی مستقیم و ریشه های جانبی فراوان دارد.
گل های هندوانه شامل: گل های نر، ماده و گل های کامل(هرمافرودیت) می باشدو معمولا گلدهی با رشد ساقه های رونده توام است،یعنی رشدی نا محدود دارند (مبرلی 1987).
1-2- نیازهای محیطی خانواده کدوئیان
گیاهان خانواده کدوئیان معمولا گرما دوست و کلیه ارقام آن حساس به سرما می باشند. درجه حرارت پایه برای جوانه زنی گیاه 12درجه سانتی گراد می باشد و در 25 تا 27 درجه بهترین رشد را داراست. در مورد کشت گیاه باید به طول فصل رشد توجه خاص نمود چون توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و بررسی آمار چند ساله هواشناسی برای تنظیم تاریخ کشت بسیار مهم است. مناسب ترین Ph برای کاشت کدوئیان بین 6 تا 7 می باشد . در خاک های اسیدی رشد آن کاهش یافته و برگ ها به رنگ زرد مایل به سبز در می آیند .
بخصوص در مناطق کویری ونیمه کویری استان خراسان رضوی که سرمای دیررس بهاره یا سرمای زود رس پاییزه طول فصل رشد را کوتاه می کنند خساراتی از قبیل سرمازدگی رابه وجود می آورندو گاهی دمای نامناسب رشدی سبب اختلال در اتمام مراحل رشد و نمو گیاهیان این خانواده می شود. کدوئیان در طیف وسیعی از انواع خاکها، از خاک رسی نسبتًا سنگین تا خاک شنی سبک کشت میشود.
1-3- بررسی وضعیت سطح زیر کشت، عملکرد و تولید در جهان
طبق آخرین آمارنامه منتشره در سال 86 ، سطح زیر کشت خربزه در ایران 79992 هکتار و بیشترین سطح زیر کشت متعلق به استان خراسان رضوی با 45553 هکتار می باشد که حدود 57% از سطح کل کشور را شامل می شود . سطح کل زیر کشت جهانی طبق آمار فائو در سال 2009 ، 1308018 هکتار بوده و ایران حدود 1/6% از سطح زیر کشت جهان را به خود اختصاص داده است .
متوسط عملکرد خربزه در ایران 4/15 تن در هکتار و بیشترین عملکرد را استان تهران با حدود 32 تن در هکتار داشته است . میانگین عملکرد جهانی 6/21 تن و بیشترین عملکرد متعلق به کانادا با 120 تن در هکتار بوده و کشور چین به عنوان مهمترین کشور تولید کننده 1/26 تن در هکتار عملکرد دارد. در ایران استان خراسان رضوی به عنوان مهترین تولید کننده خربزه در ایران دارای عملکرد متوسط 14 تن در هکتار می باشد.
کل تولید خربزه در کشور 1221631 تن و استان های مهم تولید کننده ، خراسان رضوی با 636459 تن ، سمنان با 119078 تن و خوزستان با 138709 تن می باشند . استان خراسان رضوی 57% از تولید کشور را در اختیار دارد.
1-4- بیماری های مهم کدوئیان
بیماری ها یکی از عوامل محدود کننده کشت کدوئیان به شمار می روند از جمله می توان قارچها، باکتریها، ویروسها و نماتدها را ذکر نمود که مهمترین آنها عبارتند از:
سپتوریوز کدوئیان- آنتراگنوز کدوئیان که در خیار،کدوخورشتی،طالبی وهندوانه دیده می شود، موزائیک خیار که توسط شته Aphis gassypii منتقل می شود و سفیدک دروغی خیار درخیار و طالبی و گموز کدوئیان می باشند.
1-5- اهمیت و اهداف تحقیق
عوامل زیادی در انتخاب محصولات خانواده کدوئیان و توسعه کشت آن در کشورو استان خراسان رضوی وجود دارد،ازجمله این عوامل می توان به دارا بودن رتبه اول ایران و استان خراسان رضوی در صادرات خربزه و طالبی به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و دیگر کشورها اشاره کرد که سهم زیادی در اقتصاد کشاورزی ایران بر عهده دارند.
به منظور اهمیت استان مورد نظر از نظر تولید محصولات خانواده کدوئیان و خسارت زا بودن نماتد های انگل گیاهی بر روی این محصولات و نیز با توجه به اینکه در رابطه با نماتدهای انگل گیاهی آنها هیچ گونه بررسی وتحقیق کاملی در استان وحتی با جامعیت خانواده ای در کشور صورت نگرفته است، لذا به عنوان اولین و مهمترین قدم، شناسایی نماتدهای انگل گیاهی این محصولات در استان ضروری به نظر می رسد. نماتدهای انگل گیاهی می توانند از تمام قسمت های گیاه تغذیه کنند.
برخی از این گونه ها فقط از خارجی ترین بافت های گیاهی تغذیه می نمایند، تعدادی دیگر به بافت های عمیق تر نفوذ می کنند. خسارت ناشی از تعداد کمی نماتد معمولا ناچیز است ولی جمعیت های زیاد آنها صدمه شدیدی را وارد نموده ویا موجب از بین رفتن میزبان می گردند. بعلاوه ، برخی از نماتد ها نیز ویروس های بیماریزا را در بین گیاهان انتقال می دهند ( دراپ کین، 1989).
فصل دوم
بررسی منابع
2-1- اهمیت نماتد های انگل گیاهی بر روی خانواده کدوئیان
نماتدهای انگل گیاهی در کلیه ی نقاط کشاورزی جهان یافت شده و هر محصولی مورد حمله و خسارت آن ها قرار می گیرد. نماتدهای انگل گیاهی نقش مهمی در کاهش تولید سبزی ها ایفا می کنند که بستگی به بزرگی و وسعت سیستم کشاورزی به کار رفته دارد به طوریکه در سیستم های چند کشتی و وسیع و سیستم های بین کشتی در کشاورزی اهمیت کمتری دارند ولی در سیستم کشت های متمرکز اهمیت خیلی زیادی پیدا می کنند. در سیستم کشت تک محصولی یا در مزرعه ای که به طور متوالی و پشت سرهم میزبان حساس کشت می شود، جمعیت آنها افزایش یافته و می توانند خسارتزا باشند. در سیستم های چند کشتی خسارت شدید حاصل از نماتدها معمولا به مرور زمان رخ می دهد ولی در محصولاتی که به صورت تک کشتی کشت می گردند، خسارت سریعتر اتفاق می افتد( سیکورا و فرناندز، 2005).
2-2- مطالعات انجام شده در جهان و ایران
دربررسی نماتدهای گلخانه های خیار و گوجه فرنگی شهرستان اسکس در اونتاریو جانسون و بوخوون در سال 1969 شش جنس Aphelenchoides ، Aphelenchus ، Helicotylenchus ، Meloidogyne ، Pratylenchus و Tylenchus را گزارش کردند.. مولینف نیز در سال 1973 در مطالعه ای که بر روی پراکنش نماتدهای انگل گیاهی در جنوب ازبکستان انجام داد دریافت که از میان گونه های جنس Meloidogyne تنهاگونه ی M. javanica به عنوان انگل محصولات طالبی مشاهده می شوند.
در بررسی نماتدهای بیماریزا بر روی محصولات زراعی در کشور السالوادور واهمیت مدیریت آنها پینوچت و همکاران در سال 1987 دریافتند،گونه های جنس Meloidogyne بیشترین تهاجم را به گیاهان طالبی، هندوانه ،بادمجان ،لوبیا و پنبه بر عهده داشته است.
نودا وهمکاران در سال 1999 از آنالیز 150 نمونه ریشه و خاک و 50 نمونه خاک جمع آوری شده از مزارع کدوئیان ونزوئلا دریافتند که گونه ی Pratylenchus brachyurus بیشترین اهمیت را در خسارت زایی گیاه طالبی،خیار،هندوانه و کدو دارد،درحالیکه M. incognita بیشترین جمعیت را به ترتیب در ریشه ی گیاهان طالبی،خیار،هندوانه وکدو خورشتی دارا بوده است.
همچنین گونه های دیگری از قبیل Helicotylenchus dihystera، Belonolaimus lineatus ، Tylenhorynchus annulatus در خاک اطراف ریشه کدوئیان مشاهده شدند.
آنتون و همکاران در مطالعه ای که در سال 2000 بر روی خسارت ناشی از نماتد M. incognita برگیاه طالبی صورت پذیرفت از مدل ریاضی Seinhorst در برآورد خسارت اقتصادی مزارع جنوب کالیفرنیا استفاده کرد.
در سال 2007 هووارد و همکاران نیز نماتدهای ریشه گرهی و مولد زخم را از مهمترین گونه های خسارت زای خانواده کدوئیان معرفی کردند که دارای یبیشترین تراکم جمعیتی در ریشه و خاک اطراف ریشه این گیاهان بودند.
آیسنورتن و همکاران نیز در سال 2002 در مطالعه ای که بر روی نماتد های انگل گیاهی خانواده Tylenchida در ترکیه بر روی گیاه هندوانه انجام داد،توانست 25 گونه نماتد را شناسایی کند که گونه ی Pratylenchus fallax برای اولین بار در فون نماتدهای ترکیه گزارش شد،از دیگر گونه های شناسایی شده در این بررسی می توان به Filenchus cylindricauda ،Ditylenchus destructor ، Merlinius nanus و Boleodorus thyllactus اشاره کرد.
عبدالگاد و همکاران در سال 2007 درمصرجنس هایCriconemoides, Ditylenchus, Helicotylenchus Heterodera, Hirschmanniella, Meloidogyne, Pratylenchus, Rotylenchulus,
Tylenchus رابر روی گیاهان خیار،کدوحلوایی وهندوانه گزارش کردند، درحالیکه جنسهایHoplolaimus
و Trichodorusتنها بر روی هندوانه مشاهده شدند و 4 جنسPratylenchus, Hirschmanniella, Tylenchorhynchus و Meloidogyne ازبالاترین سطح جمعیتی در کل محصولات کدوئیان برخوردار بودند.
در تحقیقی که در دانشگاه نبراسکا توسط هووارد وهمکاران در سال 2007 انجام پذیرفت ،آنها نماتدهای ریشه گرهی و مولد زخم را ازمهمترین گونه های خسارت زای خانواده کدوئیان معرفی کردند که دارای بشترین تراکم جمعیتی در ریشه و خاک اطراف ریشه این گیاهان می باشند.
در تحقیقات راهبردی مدیریت نماتدهای انگل گیاهی خانواده کدوئیان که در سال 2009 در دانشگاه دیویس کالیفرنیا توسط وستردال و همکارانش صورت گرفت،دریافتند که بیشترین خسارت مربوط به نماتدهای ریشه گرهی و نماتدهای مولد زخم می باشند ، همچنین به حساسیت بیشتر تمامی ارقام کدوئیان به M. incognita و M. javanica پی بردند،درحالیکه کدوئیان به میزان کمتری به M. hapla حساسیت نشان دادند.
نماتدهای مولد زخم نیز که شامل گونه های جنس Pratylenchus