رت مومی سطح زیر کشت تجاری ندارد، نشاسته این نوع ذرت تنها از آمیلوپکتین ساخته شده است، در حالی که در دانه های ذرت بلوری یا دندان اسبی 70% نشاسته را آمیلوپکتین و بقیه را آمیلوز تشکیل می دهد (Jeff et al., 2009).
ز. ذرت اپک
موتانتی از ذرت دندان اسبی که دارای ژن مغلوب O2 می باشد. وجود این ژن باعث ازدیاد میزان دو اسیدآمینه ضروری لایسین و تریپتوفان تا حد دو برابر می شود. از آنجا که یکی از مشکلات پروتئین ذرت کمبود این دو اسید آمینه است، کیفیت پروتئین این ذرت در بالاترین حد خود است و به همین دلیل آن را ذرت کیفیت دار پروتیئنی هم نامیده اند. عملکرد دانه این ذرت کمتر از ذرت دندان اسبی است (FAO, 2000).
1-4-فنولوژی
فیزیولوژیست ها رشد را به عنوان افزایش در ماده خشک تعریف کرده اند که شامل مراحل تمایز سلولی است و سهم زیادی در ماده خشک کل دارد، در تجزیه و تحلیل نهایی، نمو گیاه و شکل گیری اندام ها، منتج از سه فرایند تقسیم، بزرگ شدن و تمایز سلولی می باشد، از تجمع وزن خشک به عنوان یک متغیر مشخص کننده رشد استفاده می شود، زیرا این متغیر بیشترین اهمیت اقتصادی را دارد (Scott, 2009). از سایر متغیرهایی که تا حدودی به وزن خشک مربوط می شوند، نظیر: ارتفاع، حجم و سطح برگ نیز می توان به عنوان معیار رشد استفاده کرد. الگوی رشد سالانه به وسیله یک تابع رشد که موسوم به منحنی سیگموئیدی است مشخص می شود. اغلب محققان بیش از آنکه از نتیجه نهایی (عملکرد نهایی) رشد اطلاع داشته باشند، نیازمند اطلاعاتی در مورد ماده خشک و حوادث دوره رشد می باشند. یک راه برای شناسایی عوامل موثر بر عملکرد و تکامل گیاه، تجزیه و تحلیل رشد نام دارد که در آن از روی تجمع مواد فتوسنتزی خالص در طول زمان می توان به روند تغییر رشد پی برد. دو دیدگاه در رابطه با این موضوع به صورت تجزیه تحلیل رشد بر اساس تک بوته یا اجتماع گیاهی بیان شده است. فیزیولوژیست ها از اجتماع گیاهی برای تجزیه و تحلیل رشد استفاده می کنند. زیرا این امر بیانگر مجموع عملکرد اقتصادی است (شیرانی راد، 1379).
بوته های ذرت بسته به منشا، رسیدگی نسبی، موارد استفاده خاص تولیدات نهایی، یا شرایط محیطی که در آن رشد می کنند، اندازه و شکل های متفاوتی دارند. ولی تمام بوته های ذرت از کاشت تا رسیدن مراحل نموی مشابهی را طی می کنند، چرخه ی زندگی ذرت را می توان به چهار مرحله مشخص تقسیم نمود (جدول 1-1): دوره ای که رشد رویشی غالب است (مرحله رشد برگ) دوره ای که طی آن ماده خشک عمدتاً به اندام های زایشی تخصیص داده می شود (دوره پر شدن دانه) یک دوره انقال بین دو مرحله پیشین (دوره گلدهی) و مرحله نهایی که در آن بین دانه و گیاه هیچ گونه انتقال مواد صورت نمی گیرد (دوره خشک شدن دانه) (Omaf, 1994).
جدول 1-1 نمو مرحله ای ذرت
1. مرحله رشد برگی
1-1 آبنوشی بذر
1-2 سبز شدن گیاه
1-3 تغییر از رشد ناخودپرور به خودپرور
1-4 پایان مرحله نوجوانی
1-5 آغازش گل تاجی
1-6 آغازش بالاترین بلال
1-7 ظاهر شدن بالاترین بلال
2. دوره ی گلدهی
1-2 پیدایش گل تاجی
2-2 گرده افشانی
2-3 کاکل دهی
4-2 باروری گلچه ها
3. دوره ی پر شدن دانه
1-3 شروع فاز تاخیری تجمع ماده خشک در دانه
2-3 شروع تجمع سریع ماده خشک در دانه
3-3 پایان تجمع سریع ماده خشک در دانه
3-4 خط نیمه شیری
4. دوره ی خشک شدن دانه
1-4 تشکیل لایه سیاه
2-4 دانه با 5/15 درصد رطوبت
1-4-1- مرحله رشد برگ
در شرایطی که خاک گرم و مرطوب باشد گیاهچه های ذرت 5 روز پس از کاشت نمایان می شوند. در خاک سرد به عوامل بیماری زا وآفات حساسند و استقرار پوشش گیاهی اغلب به سرعت نمایان شدن گیاهچه بستگی دارد، تیمار بذری و استفاده از حشره کش ها برای اطمینان از دست یابی به پوشش گیاهی یکنواخت مهم است (Westerbergh and Deebley. 2002).
اگر چه برگ ها در بالای سطح خاک نمایان می شوند، اما نقطه رشد ذرت تا مرحله 4 یا 5 برگی زیر سطح خاک باقی می ماند. در خلال این مرحله به جای دمای هوا، دمای خاک بر سرعت نمو تاثیر می گذارد (Westerbergh and Deebley. 2002). عبور از ناخود پروری به خود پروری گیاهچه به ویژه در طی بحران رشد نسبت به شرایط نامساعد حساس است و اثرهای عوامل مدیریتی از جمله دمای پایین خاک همراه با خاک ورزی کاهش یافته یا فشردگی خاک در نتیجه عملیات در خاک مرطوب بر رشد و نمو گیاهچه در این مرحله آشکار می شود تا زمانی که گیاه به مرحله 8 تا 10 برگی یعنی آغازش گل تاجی می رسد تمام برگ ها آغازش یافته اند، در ادامه برگ ها نمایان شده و گسترش می یابند، پس از آن که آخرین برگ از محور ساقه خارج شد گل تاجی رویت پذیر خواهد بود (Lejeune and Bernier, 1996). مدت زمان از کاشت تا کاکل دهی در هیبریدهای دیررس نسبت به زودرس طولانی تر است، زیرا در هیبریدهای دیررس برگ های بیشتری آغازش می یابند، ذرت معمولاً در هر بوته یک بلال دارد اگر چه ممکن است تا 8 بلال آغازش یافته باشد. مریستم های جانبی با همان سرعتی که آغازه ی برگ روی مریستم انتهایی تولید می شود، اما با تاخیری به اندازه ی 6/5 تا 7 پلاستکرون (یعنی فاصله زمانی بین آغازش دو آغازه متوالی برگ) آغازش می یابند (Westerbergh and Deebley, 2002).
بالاترین مریستم جانبی در همان روز پیدایش گل تاجی تشکیل می شود (Lejeune and Bernier, 1996). از این رو بالاترین بلال 5 تا 7 برگ پایین تر از گل تاجی قرار خواهد داشت. تبدیل بالاترین مریستم جانبی به یک بلال در حدود 10 روز پس از آغازش گل تاجی شروع می شود، پس از آن بتدریج جوانه های جانبی رویشی در گره های پایین تر به بلال تبدیل می شوند. بلال های موجود در این گره ها پیش از کاکل دهی سقط خواهند شد، مگر این که شرایط محیطی برای گیاه بسیار بهینه باشد (مثل بوته های ردیف های بیرونی که تابش خورشیدی زیادی دریافت می کنند)، چنانچه شرایط برای رشد و تجمع ماده خشک در ذرت نامطلوب باشد برای مثال در تراکم های زیاد که رقابت بسیار زیاد است حتی بالاترین بلال ممکن است سقط شود یا دانه ای تولید نکند (Tollenaar et al., 1992).